Những ngày cuối của nhà 'độc tài điên' bên bờ Ðịa Trung Hải

Thứ Ba, 23 tháng 8 2011

Những ngày cuối của nhà 'độc tài điên' bên bờ Ðịa Trung Hải

Bùi Tín viết riêng cho VOA

Hình: AP

Lãnh tụ Libya Moammar Khaddafi

Moammar Khaddafi, nhân vật đứng đầu nước độc tài Libya suốt 42 năm nay, theo nhận định của các nhà quan sát tại chỗ, đang sống những ngày cầm quyền cuối cùng. Báo Pháp Le Nouvel Observateur - Người Quan sát mới – còn nói đến « những giờ cuối cùng của tên độc tài điên bên bờ Điạ Trung Hải đã điểm».

Chế độ độc tài Khaddafi cố kéo dài cuộc hấp hối khởi đầu từ giữa tháng 2 -2011, sau khi 2 chế độ độc tài láng giềng ở Tunisia và Ê-gýp sụp đổ nối tiếp.

Tại sao công luận thế giới gọi M. Khaddafi là một người điên?

Quả thật M. Khaddafi là một hiện tượng khác thường, thật không giống ai.

Ông ta lên nắm chính quyền sau khi lật đổ Hoàng tộc Idris ngày 1-9-1969, khi là đại tá, 27 tuổi. M. Khaddafi không tự phong là tổng thống, là thủ tướng, là chủ tịch, là tướng, là tổng tư lệnh, ông không có một chức vị chính quyền nào. Ông tự nhận và tự phong là «Người Dẫn đường» - le Guide -, là «Người Anh Cả của Cách mạng» - le Frère de la Révolution.

Tên của Nước Libya được ông đổi là: Nước Jamahiriya Đại Libya, nghĩa là nước Libya vĩ đại của nhân dân, với chế độ chính trị vừa nhân dân vừa xã hội chủ nghĩa Hồi giáo.

Sau khi giành được chính quyền, ông chủ trương liên minh với Liên Xô và phe Xã hội chủ nghĩa Mác-xít, thực hiện một chế độ toàn trị sắt máu, một chế độ sùng bái cá nhân triệt để, với cuốn Sách xanh lá cây – Livre Vert - do ông viết ra, coi như kinh thánh cho toàn dân luôn cầm tay và học thuộc. Ông cấm tuyệt đối các cuộc biểu tình, chỉ trừ những cuộc biểu tình để ủng hộ, ca ngợi ông.

Bệnh điên của M. Khaddafi còn có nhiều biểu hiện. Ông tự nhận làLãnh tụ của toàn châu Phi, có sứ mệnh hợp nhất châu Phi, rồi tự nhận là Lãnh tụ của toàn khối Ả Rập.

Ông đã bàn chuyện hợp nhất Libya với Egypt, với Syria rồi với Tunisia, nhưng đều thất bại.

Những cơn điên nguy hiểm nhất là khi ông chủ trương những hành động khủng bố, trong đó có 3 cuộc khủng bố tệ hại nhất. Tháng 4-1986, ông ra lệnh cho bộ hạ đặt bom tại một phòng nghe nhạc dành cho binh sỹ Hoa Kỳ ở thủ đô Berlin – CHLB Đức, giết một số binh sỹ Hoa Kỳ; ngày 15-4-1986 tổng thống Hoa Kỳ R. Reagan ra lệnh cho không quân Mỹ ném bom trừng phạt và cảnh cáo xuống thủ đô Tripoli, làm M. Khaddafi bị thương.

Năm 1988, M. Khaddafi thuê người đặt bom trên máy bay của hãng Panam – Hoa Kỳ, máy bay nổ tung trên vùng Lockerbie thuộc Scotland, làm 270 người thiệt mạng.

Năm 1989, M. Khaddafi lại thuê người đặt bom trên máy bay Pháp DC10 - 772 UTA từ Brazzaville đi Paris, máy bay nổ tung trên bàu trời Nigeria, làm 170 người thiệt mạng.

Ngay sau đó, Libye bị cộng đồng thế giới trừng phạt nặng nề, bị phong toả, tẩy chay kinh tế, bị cô lập. Năm 1991 Liên Xô tan rã, Libya mất hẳn chỗ dựa về quân sự, kinh tế, ngoại giao.

M. Khaddafi buộc phải lùi bước để tồn tại. Năm 1994, Khaddafi buộc phải nộp bọn tội phạm gây ra vụ Lockerbie cho Scotland xử tội và phải bỏ ra 2,16 tỷ đôla để bồi thường cho nạn nhân.

Trong cuộc sống M. Khaddafi càng điên và lập dị một cách oái oăm. Ông ta cấm nạn đa thê, nhưng toàn bộ người phục vụ và bảo vệ gần đều là phụ nữ. Khaddafi đi công du đâu cũng mang theo chiếc tăng lớn làm bằng da lạc đà để ngủ trong đó với người hầu cận toàn là phụ nữ trẻ; từng đoàn lạc đà đi theo cung cấp sữa tươi cho lãnh tụ.

Khi cuộc xuống đường ngày 15-2 -2011 nổ ra, M.Khaddafi tự tin sẽ dẹp tan sự chống đối vì mọi tổ chức chính trị đều bị cấm, người nổi dậy tay không, chỉ những người trung thành với ông ta được cầm súng; ông ta còn có quân đội, với nhiều lữ đoàn bộ binh, 300 máy bay chiến đấu, hàng trăm trực thăng, 40 ụ tên lửa, phần lớn mua từ Liên Xô cũ. Nòng cốt bảo vệ M. Khaddafi là 3.000 lính đánh thuê khát máu người Tchad, Nigeria được lương rất cao.

Nhưng tình hình đã biến chuyển mau lẹ trong 6 tháng qua. Yêu tố cơ bản nhất là sự nổi dậy của quần chúng đông đảo đầy căm phẫn đối với kẻ độc tài hay lên cơn điên.

Tháng-3-2011 Hội đồng quốc gia chuyển tiếp thành lập do nguyên bộ trưởng tư pháp Mostafa Abduljahil cầm đầu, được Liên Hợp Quốc và nhiều nước công nhận, thúc đẩy cuộc vũ trang nhân dân, tổ chức gấp hệ thống chính quyền tự quản, đến nay đã kiểm soát được hơn 2/3 số dân toàn quốc.

Ngày 26-3- 2011 Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc quyết định trừng phạt chính quyền độc tài khủng bố dân thường, kiểm soát chặt vùng trời Libya, dùng không quân của NATO hạ máy bay, xe tăng, ụ pháo, sở chỉ huy, trạm thông tin của bọn độc tài, tạo nên thế chủ động cho quân nổi dậy.

Ngày 27-6-2011 Tòa án hình sự quốc tế - International Criminal Court ICC ra quyết định truy tố và truy nã M. Khaddafi và con trai ông ta Saif al-Islam về tội diệt chủng chống nhân loại.

Đến tháng 8-2011, vòng vây của quân nổi dậy ngày càng khép chặt quanh thủ đô Tripoli có 1,7 triệu dân, trong 6 triệu dân cả nước, việc tiếp tế vào thành phố bị cắt đứt. Thành phố Brega ở phía Đông có ống dẫn dầu lớn đã nằm trong tay quân nổi dậy. Ở phía Tây Tripoli, thành phố cảng Zawyia cơ sở xuất khẩu dầu sau khi dành đi giật lại đã nằm chắc trong tay quân khởi nghĩa. Hai ngày 19 và 20 -8 dân Tripoli chạy ra ngoài thủ đô theo mọi hướng, mặc cho M. Khaddafi kêu gọi toàn dân cầm súng sống chết với ông ta.

Đúng vào lúc tình hình tuyệt vọng, nhân vật vẫn được coi là số 2 của chế độ độc tài là Abdessalem Jalloud, từng là bộ trưởng, tổng giám đốc cơ quan an ninh, rồi thủ tướng, cánh tay phải của M. Khaddafi, vừa bí mật từ giã ông ta ngày 18-8 vừa qua, lánh nạn sang Tunisia.

Ngày 21-8-2011, trả lời phỏng vấn của đài phát thanh Pháp RFI, ông Oman Aboukraa, từng là bộ trưởng dầu hỏa đầy thế lực một thời của M. Khaddafi, mới bỏ chạy sang Tunisia và Ý nhận xét rằng «tình hình Libya đang đi đến kết thúc; chúng tôi đang nghĩ đến thời kỳ hậu Khaddafi ; số phận của nhà độc tài đang được quyết định theo từng ngày».

Một truyền đơn của lực lựơng nổi dậy đang được tán phát quanh thủ đô Tripoli, ghi rõ: «Hãy nổi dậy lật đổ cường quyền của tên đao phủ điên bên Địa Trung Hải, kết thúc triều đại đen tối này trước khi những ngày lễ hội Hồi giáo Ramadan kết thúc». Năm nay, lễ Ramadan khởi đầu ngày thứ hai 1-8 và kết thúc ngày thứ hai 29-8-2011.

source

VOA Vietnamese

Bắc Hàn yêu cầu ký kết hiệp định chấm dứt chiến tranh Triều Tiên với Hoa Kỳ

Wednesday, 27 July 2011 23:58

Cali Today News - Thứ tư 27/7 Bắc Hàn đã lên tiếng yêu cầu ký kết hiệp ước hòa bình với Mỹ để chính thức chấm dứt cuộc chiến Triều Tiên, khi các nhà ngoại giao cao cấp Bắc Hàn đến New York. Hãng tin chính thức của Bắc Hàn là Korean Central News Agency khi tiến hành kỷ niệm 58 năm đình chiến chiến cuộc Triều Tiên (1950-1953) đã nói là ‘một hiệp ước hòa bình có thể giải quyết bế tắt hiện nay về đàm phán 6 bên vấn đề vũ khí nguyên tử của Bắc Hàn’. Chiến cuộc Triều Tiên đã chấm dứt từ lâu, nhưng về mặt kỹ thuật hai miền vẫn có chiến tranh vì không có hiệp ước hòa bình chính thức, chỉ có hiệp ước đình chiến mà thôi. Nữ Ngoại Trưởng Mỹ H. Clinton đã mời Thứ Trưởng Ngoại Giao Bắc Hàn Kim Kye Gwan đến thăm New York cuối tuần qua khi các nhà ngoại giao Nam Bắc Triều Tiên gặp nhau bên lề hội nghị Bali của khối Asean. Kim tuyên bố khi đặt chân đến New York là ‘ông ta hy vọng viễn tượng các cuộc đàm phán nguyên tử sẽ tái tục và mối liên hệ Bắc Hàn-Hoa Kỳ sẽ được cải thiện’. Ông Kim nói: “Đây là thời điểm để hai quốc gia xích lại gần nhau hơn”. Trong lúc đó Ngoại Trưởng Bắc Hàn Pak Ui Chun nói với Ngoại Trưởng Nam Hàn tại Kuala Lumpur của Mã Lai Á là ‘Bình Nhưỡng luôn ủng hộ các biện pháp để xóa bỏ các hăm dọa nguyên tử trên bán đảo Triều Tiên’. Các cuộc đàm phán 6 bên quy tụ Hoa Kỳ, Trung Quốc, Nhật Bản, Nga, Nam và Bắc Hàn, có mục tiêu ban đầu là cung cấp cho Bắc Hàn các bảo đảm an ninh và trợ giúp kinh tế nếu như Bắc Hàn từ bỏ chương trình vũ khí nguyên tử của mình. Nhưng sau đó Bắc Hàn đã tìm cách khiêu khích dữ dội trong năm 2010 với hai cuộc tấn công vào tàu chiến và một hải đảo của Nam Hàn, khiến các cuộc đàm phán 6 bên bị bế tắt. Hiện Hoa Kỳ vẫn còn 28,500 quân nhân trú đóng ở Nam Hàn, theo sau hiệp ước đình chiến năm 1953 và Bắc Hàn cứ rêu rao họ muốn có vũ khí nguyên tử chính là để chống lại số quân Mỹ này. Trần Vũ theo AP source Cali Today

Có những điểm tương đồng giữa nhà Thanh và chính quyền Trung Quốc hiện nay?

Cập nhật: 10:51 GMT - thứ năm, 7 tháng 7, 2011

Ứng phó với bất bình ở Trung Quốc

Giáo sư Pamela Kyle Crossley

Gửi cho BBCVietnamese.com từ New Hampshire, Hoa Kỳ

Có những điểm tương đồng giữa nhà Thanh và chính quyền Trung Quốc hiện nay?

Phản ứng của chính phủ Trung Quốc trước các cuộc biểu tình của dân chúng – phong trào Thiên An Môn 1989 hay “Cách mạng Hoa nhài” 2011 – được mô tả như một chính quyền rơi vào thế thủ cố lo mà đàn áp mọi hình thức bất mãn của nhân dân. Tuy nhiên, trong cuốn sách của tôi The Wobbling Pivot, China since 1800 (tạm dịch: Điểm tựa lắc lư, Trung Quốc từ 1800), tôi thấy nên nhìn những sự kiện như vậy, dù trong quá khứ hay hiện tại, thông qua mối quan hệ dễ thay đổi giữa trung tâm và các địa phương.

Giới sử gia thường chỉ ra rằng từ cuộc chinh phạt Trung Hoa năm 1644 đến cuộc chinh phạt Tân Cương 1755, diện tích đế chế Thanh triều đã trở nên to gấp đôi so với đế chế Minh triều trước đó, và dân số cũng tăng gấp đôi. Nhưng điểm thực sự quan trọng về các con số này lại thường bị bỏ qua – dẫu rằng diện tích và dân số tăng gấp đôi, chính quyền nhà Thanh không lớn hơn nhiều so với nhà Minh. Ta hình dung có một lớp màng mỏng phải kéo căng trên một thùng hàng nay to và sâu gấp đôi. Những đế chế khác, như Nga và Ottoman, cũng đã áp dụng phương pháp chính quyền rất nhỏ và hệ thống thuế tương đối nhẹ tay để ngăn ngừa nội loạn vào lúc mở mang đế chế.

Tổ chức địa phương

Điều quan trọng là ảnh hưởng của chiến lược này. Trước hết, chính quyền lấy quân đội làm ưu tiên cao nhất, và cấp ngân sách cho rất ít lĩnh vực của việc quản lý hay phát triển. Ví dụ, giáo dục tại Trung Quốc truyền thống hầu như được bảo trợ tài chính hoàn toàn nhờ tư nhân. Do độc quyền về sức mạnh quân đội chính quy, nhà nước có thể ép từ giới quý tộc đến dân đen đóng thuế, lao động nhằm đáp ứng những nhu cầu thông thường của xã hội. Điều này có nghĩa là nhiều mặt trong việc cai trị địa phương – từ việc điều tra dân số, thu thuế, bảo trì hệ thống tưới tiêu và đường xá – được tư nhân hóa. Bên dưới tầm viên chức địa phương và địa chủ lớn, người dân quê gánh phần lớn trách nhiệm: không chỉ phải lo công việc đồng áng, mà còn lo cả an ninh cho chính họ. Họ quản lý các nhóm dân phòng, và trong nhiều trường hợp, buộc phải hợp tác với băng nhóm tội phạm để có an ninh. Họ phải tin nhau, và thường nghi ngờ kẻ ngoài, đặc biệt là giới chức chính quyền.

Những người dân rành rẽ cách dùng đơn kêu oan, đình công, hay thậm chí tổ chức các vụ nổi loạn nhỏ, có thể thành công để giới chức địa phương bị cách chức, thuế được xóa hoặc giảm tiền thuê ruộng đất.

Giới sử gia đôi khi cho rằng các tổ chức địa phương phức tạp và bền vững này – dù hợp pháp hay phi pháp – đã tồn tại bất chấp chính quyền. Nhưng nhà Thanh lại phụ thuộc vào sự cố kết của các tổ chức địa phương, để tránh trách nhiệm và tổn phí cho chính quyền trung ương. Sự thừa nhận phụ thuộc này được thể hiện trong nhiều khía cạnh của luật pháp.

Vì chính quyền trung ương phải dựa vào các tổ chức địa phương trong việc gìn giữ trật tự, làm nông, môi trường…, nên dư luận địa phương luôn quan trọng với triều đình. Tham nhũng – khi giới chức làm theo ý mình, chứ không phải ý của triều đình – là tội lớn mà có thể đem lại hậu quả tàn khốc. Tuy vậy, Thanh triều không có phương tiện toàn diện và hữu hiệu để phát hiện tham nhũng. Một dấu hiệu đáng tin nhất về sai trái của quan chức là khi nổ ra biểu tình, hay nổi loạn. Tương tự, việc khiếu nại lên triều đình có thể là bài kiểm tra sự bất tài hay tham nhũng của quan địa phương.

Vì vậy, tiến trình chính trị truyền thống ở Trung Quốc đã phụ thuộc vào việc người dân phải lên tiếng khi họ bất mãn. Những người dân rành rẽ cách dùng đơn kêu oan, đình công, hay thậm chí tổ chức các vụ nổi loạn nhỏ, có thể thành công để giới chức địa phương bị cách chức, thuế được xóa hoặc giảm tiền thuê ruộng đất.

Phản ứng song đôi

Nhà nước thường có phản ứng song đôi: Một, đàn áp thẳng tay bạo động và trừng phạt quan chức. Hai, phô trương việc sửa sai để chứng tỏ đó chỉ là sai lầm nhất thời của một chính quyền tốt. Ngay cả những phong trào thành công nhất của dân chúng cũng sẽ có những tử sĩ, như một phần cần thiết của cả tiến trình.

Dĩ nhiên, một chính quyền dựa vào sự cân bằng mỏng manh giữa phản ứng của dân chúng và sự đáp trả của trung ương sẽ cận kề nguy hiểm nếu sự cân bằng đó bị phá vỡ. Dưới triều Thanh, các vụ tranh chấp địa phương có thể dẫn tới nổi dậy – một số cuộc nổi dậy kéo dài đến hơn 10 năm. Trong thế kỷ 18, nhà Thanh đủ sức đàn áp các cuộc nổi dậy và xoa dịu các nhóm dân phẫn uất vì tham nhũng. Nhưng dần dần, nhà nước ngày càng kém cỏi trước các thách thức. Sang thế kỷ 19, chính quyền Trung Quốc bị suy nhược vì tham nhũng, sản xuất nông nghiệp kém đi, và đòi hỏi của các thế lực châu Âu sau khi Trung Quốc bị đánh bại trên bộ và trên biển. Các tổ chức địa phương quản lý kinh tế và tự vệ ngày càng mạnh mẽ, còn chính quyền trung ương yếu đi đến mức chưa từng thấy trong hai thế kỷ trước đó.

Chừng nào đây vẫn là thành tố hiến pháp trong chính trị Trung Hoa, thì nhu cầu phát triển định chế của một chính phủ tự do vẫn bị ngăn chặn. Và chính phủ Trung Quốc, trong mắt nhiều người, sẽ vẫn tiếp tục có vẻ bất ổn hơn so với thực tế.

Đỉnh điểm là cuộc nội chiến từ loạn Thái Bình Thiên Quốc vào giữa thế kỷ 19. Cuộc nổi dậy rộng khắp và kéo dài đến mức triều đình chỉ có thể tồn tại bằng cách để toàn bộ tài nguyên và giao thông rơi vào tay địa phương. Khi chiến tranh chấm dứt, toàn bộ chức năng của chính quyền – kể cả ngoại giao và quân sự - nay thuộc quyền kiểm soát của những người đã cầm quân trong chiến tranh. Mặc dù đến cuối thế kỷ 19, Thanh triều vẫn mang tiếng là cai trị Trung Hoa, nhưng thực ra đất nước nằm trong tay các lãnh chúa, mỗi người có bộ máy hành chính, thu thuế và ngoại giao riêng. Mô hình này kéo dài đến nửa đầu thế kỷ 20, và chỉ bị triệt hạ bằng việc tái cấu trúc bộ máy địa phương với cao trào là Cách mạng Văn hóa cuối thập niên 1960.

Không bao giờ ta có thể tính chính xác kích cỡ chính quyền so với xã hội. Tuy vậy, khi so sánh số người nhận lương của chính phủ trung ương và toàn bộ dân số, ta thấy chính quyền Trung Quốc hiện đại to gấp hàng trăm lần so với triều đình phong kiến. Nó cũng được trang bị công nghệ để theo dõi, lung lạc, cưỡng ép, và nếu cần thì dùng vũ lực đánh bại.

Vì vậy, thoạt nhìn cứ tưởng như Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa không còn cần đến cách hành xử truyền thống trước những hoạt động hay bất mãn của dân chúng. Nhưng, sự gia tăng dân số từ mấy trăm năm đem lại những thách thức, giảm bớt một số lợi thế mà chính phủ hiện nay có được. Đồng thời, nhiều sự phức tạp mà triều đình phong kiến đối diện – đa dạng văn hóa, khoảng cách kinh tế giữa các giai cấp, khác biệt giữa nông thôn và thành thị - vẫn còn đó, và thường được mở rộng vì khủng hoảng môi trường, một hiện tượng trước đây chưa có. Kể từ đầu thập niên 1980, chính phủ buộc phải giảm bớt tập trung hóa, để dân chúng tự chủ động thực hiện nhiều sáng kiến. Giống như các chính quyền trước đây, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa vẫn cần một sự cân bằng mới trong quan hệ dễ thay đổi giữa chính phủ và xã hội.

Kết luận

Có lẽ quan trọng nhất, văn hóa chính trị truyền thống trong dân chúng vẫn chưa bị xóa bỏ.

Phong trào Thiên An Môn 1989 có những hình thức tương tự các cuộc biểu tình truyền thống

Trong khi nhiều xã hội khác, từ 300 năm qua, đã phát triển các định chế đại diện, lập pháp và kiện tụng, Trung Quốc không hề có những định chế đó, hay nếu có thì chỉ là hình thức. Các cuộc biểu tình tại Trung Quốc, dù là hòa bình hay bạo lực, xuất phát từ nhiều bất bình mà dân chúng ở những nước khác có lẽ chẳng bao giờ xem là đáng phải xuống đường – những vụ lừa đảo kinh doanh, cảnh sát giao thông xử sai, bất đồng quanh lộ giới hành chính, cấp phép, hay thậm chí các cuộc thi giải trí.

Một số phong trào như vậy – như phong trào sinh viên ở Thiên An Môn – cố ý dùng hình thức kiến nghị theo phong cách truyền thống, ví dụ nằm sóng soài ra đường. Tất cả đều mang những biểu ngữ lớn, thường kèm khẩu hiệu tiếng Anh và tiếng Hoa, gợi nhớ Phong trào Ngũ Tứ 1919. Ngày nay cũng như quá khứ, tham nhũng thường là chất xúc tác của các phong trào. Nhưng trong thế kỷ 20, vấn nạn môi trường và bất công đã trở thành yếu tố mới và rất khẩn thiết trong các cuộc biểu tình và nổi loạn. Lịch sử gần đây của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa cho thấy người dân hy vọng các phong trào sẽ đạt được những mục tiêu truyền thống và không phải lúc nào họ cũng bị thất vọng. Trong nhiều trường hợp, chính phủ trung ương cho phép người dân đánh bại chính quyền địa phương trước khi người của trung ương kéo vào. Giới chức và doanh nhân địa phương sẵn sàng bị đem ra làm vật tế thần, và hình phạt, có khi nặng nề, thường được tiến hành chóng vánh.

Phản ứng song đôi – vừa đàn áp thẳng tay nổi loạn, nhưng cũng thừa nhận bất mãn của dân – vẫn tiếp tục là mô hình cai trị ở Trung Quốc hiện đại cũng như phong kiến. Và điều đó duy trì một xu hướng trong người dân, đó là sẵn sàng hy sinh một thiểu số người hoạt động với hy vọng có sự chỉnh sửa cho đa số.

Chừng nào đây vẫn là thành tố hiến pháp trong chính trị Trung Hoa, thì nhu cầu phát triển định chế của một chính phủ tự do vẫn bị ngăn chặn. Và chính phủ Trung Quốc, trong mắt nhiều người, sẽ vẫn tiếp tục có vẻ bất ổn hơn so với thực tế.

Giáo sư Pamela Crossley nhận bằng tiến sĩ ở Đại học Yale năm 1983, hiện dạy ở khoa Lịch sử của Đại học Dartmouth, tiểu bang New Hampshire, Mỹ. Bà từng nhận giải Levenson Prize of the Association for Asian Studies năm 2001. Cuốn The Wobbling Pivot, China since 1800 là tác phẩm mới nhất của bà.

source

BBC Vietnamese

Trung Quốc: mâu thuẫn xã hội bùng nổ

Thứ Ba, 14/06/2011, 08:26 (GMT+7)

Trung Quốc: mâu thuẫn xã hội bùng nổ

TT - Những mâu thuẫn xã hội gay gắt đã dẫn tới hàng loạt cuộc biểu tình bạo động và những vụ đánh bom nhắm vào cơ quan công quyền tại Trung Quốc trong thời gian qua.

Cảnh sát và người dân đối đầu trong vụ biểu tình ở Lichuan ngày 9-6 - Ảnh: AFP

Thời báo Hoàn Cầu ngày 13-6 đưa tin hai ngày trước, hơn 1.000 người lao động nhập cư từ tỉnh Tứ Xuyên đã đổ ra đường phố thị trấn Tân Đường, tỉnh Quảng Châu để đập phá cửa sổ, đốt các tòa nhà công quyền, ném chai lọ, gạch đá vào cảnh sát và lật xe cảnh sát. Lực lượng cảnh sát chống bạo động đã bắn hơi cay và điều xe bọc thép để trấn áp đám đông biểu tình. Tổng cộng 25 người đã bị bắt giữ, hàng chục chiếc xe cảnh sát bị đốt cháy.

“Nhiều người chạy trên đường phố như điên khùng, tôi phải đóng cửa hàng từ 19g và không dám bước ra đường” - báo South China Morning Post dẫn lời một chủ cửa hàng trong khu vực xảy ra bạo động.

Theo South China Morning Post, vụ việc bắt đầu từ tối 10-6 khi cảnh sát Tân Đường đi dẹp hàng rong trên phố. Một cặp vợ chồng bán hàng rong người Tứ Xuyên đã cãi cọ dữ dội với cảnh sát và người vợ mang thai bị đẩy ngã. Vụ việc khiến cộng đồng người lao động nhập cư từ Tứ Xuyên bức xúc, từ sáng 11-6 cả ngàn người đã bao vây đồn cảnh sát Tân Đường để phản đối và bạo lực bùng phát.

Cuối tuần trước, hơn 1.500 người dân thành phố Lichuan, tỉnh Hồ Bắc đã đụng độ dữ dội với cảnh sát sau vụ một ủy viên hội đồng nhân dân địa phương bị chết trong đồn cảnh sát. Thời báo Hoàn Cầu cho biết người này bị bắt vì tội nhận hối lộ từ nhà thầu xây dựng, nhưng người dân địa phương lại cho biết trước đó ông đã vận động người dân chống lại việc chính quyền địa phương thu hồi một diện tích đất đai lớn trong thành phố.

Nhà chức trách đã phải bắt giữ hai công tố viên địa phương có liên quan đến cái chết của nạn nhân. Cảnh sát phải điều xe bọc thép đến tuần tra ở Lichuan để giữ gìn an ninh.

Nhân Dân Nhật Báo đưa tin ngày 6-6 ở Triều Châu, Quảng Đông, khoảng 200 công nhân nhập cư cũng từ Tứ Xuyên đã đụng độ với cảnh sát địa phương và đập phá xe cộ. Ít nhất 40 chiếc xe đã bị đập nát. Vụ việc xảy ra sau khi một công nhân nhập cư làm việc tại một nhà máy đồ gốm địa phương bị ông chủ đâm do cãi cọ về chuyện lương bổng. Cha của nạn nhân cũng bị đánh trọng thương.

Cộng đồng công nhân nhập cư đã nổi giận, đòi chính quyền địa phương phải trừng phạt kẻ thủ ác và bạo lực xảy ra.

Tháng trước, ở khu tự trị Nội Mông, hàng trăm người gốc Nội Mông bản địa đã đổ ra đường biểu tình phản đối vụ xe tải một mỏ than đâm chết một người chăn nuôi gia súc địa phương. Người dân Nội Mông cũng bức xúc với việc ngành khai thác than do người Hán kiểm soát đã hủy hoại sinh thái và môi trường sống ở Nội Mông, cũng như đe dọa tới truyền thống sinh hoạt du mục của người bản xứ.

Trong ba tuần vừa qua cũng xảy ra liên tiếp ba vụ đánh bom ở Trung Quốc. Theo Tân Hoa xã, hôm 10-6 một người đàn ông “muốn trả thù xã hội” đã cho nổ bom bên ngoài tòa nhà chính quyền địa phương ở thành phố cảng Thiên Tân, làm ít nhất hai người bị thương. Người này mang theo tới 20 quả bom tự tạo và ném bốn quả vào tòa nhà chính quyền huyện Hexi. Không rõ bao nhiêu quả bom đã nổ.

Một ngày trước đó, một cảnh sát đã thiệt mạng và hai người khác bị thương trong vụ nổ ở đồn cảnh sát thị trấn Hoàng Thạch, tỉnh Hồ Nam. Toàn bộ đồn cảnh sát bị phá hủy. Chính quyền địa phương cho biết nguyên nhân vụ nổ là do tai nạn, xuất phát từ chất nổ chứa trong đồn.

Tuy nhiên, một số nguồn tin khẳng định đây là vụ tấn công báo thù cảnh sát tham nhũng. Hai tuần trước đó, một người đàn ông 52 tuổi cho nổ ba quả bom ở trước tòa nhà hành chính thành phố Phúc Châu, tỉnh Giang Tây. Hung thủ, bị chết trong vụ nổ, đã bày tỏ sự tuyệt vọng trên Internet về việc không thể đòi bồi thường vì bị thu hồi đất đai.

Những vụ bạo động và đánh bom này đang làm lộ rõ sự bất ổn đáng báo động trong xã hội Trung Quốc vốn xuất phát từ những bức xúc xã hội liên quan đến tình trạng bất bình đẳng, khoảng cách giàu nghèo và nạn tham nhũng, đặc biệt là từ việc thu hồi đất đai.

Tân Hoa xã cho biết ý thức sâu sắc trước nguy cơ này, mới đây Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào đã lên tiếng cảnh báo về những “mâu thuẫn xã hội sâu sắc” tại nước này. Ông yêu cầu chính quyền cần có những nỗ lực khẩn cấp và lâu dài để giải quyết các vấn đề liên quan đến “hệ thống hành chính, luật pháp và cách thức điều hành đất nước”.

HIẾU TRUNG

source

http://tuoitre.vn/The-gioi/442282/Trung-Quoc-mau-thuan-xa-hoi-bung-no.html

Death by China

Học giả Mỹ: TQ Cộng Sản là mối đe dọa lớn nhất cho hòa bình thế giới kể từ thời Đức Quốc Xã

Giữa lúc những hành động được xem là hung hãn của Trung Quốc ở Biển Đông hồi gần đây làm cho nhiều người, đặc biệt là người Việt Nam, cảm thấy hoài nghi về tuyên bố trỗi dậy trong hòa bình hay “hòa bình quật khởi” của chính phủ ở Bắc Kinh, hai học giả ở Mỹ đang chuẩn bị ra mắt cuốn sách nói về điều mà họ cho là mối đe dọa lớn nhất đối với hòa bình thế giới kể từ thời Đức quốc xã. Trong cuốn sách “Death by China” (deathbychina.com), phát hành vào đầu tháng sáu, Tiến sĩ Peter Navarro của Đại học California ở Irvine và chuyên gia về Trung Quốc Greg Autry cho rằng những nhà cai trị tàn bạo ở Trung Nam Hải đang đe dọa tới kế sinh nhai của người dân ở các nước phát triển, gây nguy hại cho sức khỏe và tính mạng của vô số người trên khắp thế giới, kể cả những người dân bình thường ở Trung Quốc. Mời quí vị nghe Duy Ái trình bày thêm chi tiết trong tiết mục Nhìn Về Á Châu sau đây.

Duy Ái - VOA | Washington DC Thứ Năm, 02 tháng 6 2011

Hình: http://deathbychina.com/

“Hòa bình, thịnh vượng, và sức khỏe của thế giới đang đối mặt với mối đe dọa lớn nhất kể từ thời Đức quốc xã: (đó là) một đảng Cộng Sản Trung Quốc hùng mạnh, giàu có, thối nát và trở nên táo bạo hơn vì chủ nghĩa dân tộc cực đoan mỗi ngày một tăng.”

Những nhà cai trị tàn bạo của Trung Quốc đang đe dọa tới sinh kế của người dân ở các nước phát triển qua việc thao túng chỉ tệ, áp dụng các chính sách mậu dịch ngang ngược, và sản xuất những sản phẩm tiêu thụ độc hại, gây chết người. Đó là nhận định của Tiến sĩ Peter Navarro, giáo sư ngành kinh thương của Đại học California ở Irvine (University of California Irvine), và viên phụ khảo của ông là Thạc sĩ Greg Autry. Trong cuốn sách sắp được ra mắt vào ngày 7 tháng 6, hai tác giả của cuốn “Death by China” -- mà chúng tôi tạm dịch là “Chết Dưới Tay Trung Quốc”, cho rằng “hòa bình, thịnh vượng, và sức khỏe của thế giới đang đối mặt với mối đe dọa lớn nhất kể từ thời Đức quốc xã: (đó là) một đảng Cộng Sản Trung Quốc hùng mạnh, giàu có, thối nát và trở nên táo bạo hơn vì chủ nghĩa dân tộc cực đoan mỗi ngày một tăng.”

Trong cuộc phỏng vấn mới đây dành cho đài VOA, Thạc sĩ Autry nói rằng ông và ông Navarro chỉ trình bày sự thật và không hề có ý định bài xích Trung Quốc hay không muốn cho Trung Quốc được trở thành một quốc gia giàu mạnh. Ông nói thêm như sau:

"Chúng tôi muốn thấy một nước tôn trọng các qui phạm của thế giới văn minh và các qui phạm của mậu dịch tự do. Chúng tôi không thấy như vậy. Chúng tôi chỉ thấy một chủng loại mới của chủ nghĩa quốc gia xã hội mang đặc tính Trung Quốc. Và chúng tôi xem đó là một mối đe dọa cho cộng đồng toàn cầu."

Cùng với nhiều kinh tế gia khác và các nhà lập pháp ở Mỹ, ông Autry tố cáo rằng Trung Quốc thao túng tỉ giá đồng nhân dân tệ để hàng hóa Trung Quốc chiếm ưu thế cạnh tranh bất công trên thị trường thế giới, xuất khẩu các loại sản phẩm thiếu an toàn – kể cả các loại thực phẩm và đồ chơi trẻ em, và thực hiện nhiều quyết định khác có hại cho cộng đồng quốc tế.

Ông Autry cho rằng Trung Quốc đang mưu toan hủy hoại các công nghiệp ở Mỹ bằng nhiều cách thức khác nhau.

Ông nói: "Họ đang thận trọng nhắm tới các công nghiệp chiến lược và tìm mọi cách để các công nghiệp đó được phát triển ở Trung Quốc, gây phương hại cho các công nghiệp đó ở Mỹ qua một mạng lưới của những chương trình trợ cấp xuất khẩu trái phép, thao túng chỉ tệ, làm hàng giả hàng nhái, đánh cắp tài sản trí thức; bằng cách để cho môi trường bị hủy hoại ở Trung Quốc và ở những nước mà Trung Quốc tiến hành các hoạt động kinh doanh; bằng cách giữ cho các tiêu chuẩn an toàn và sức khỏe lao động ở mức rất thấp để không ai có thể cạnh tranh, và bằng cách tạo ra mọi loại rào cản để ngăn không cho doanh nghiệp Mỹ tiến vào thị trường Trung Quốc."

Thạc sĩ Autry cho rằng các chính sách kinh tế và thương mại của Trung Quốc chẳng những đe dọa tới các nước khác mà còn gây thiệt hại trực tiếp cho chính người dân nước họ. Ông giải thích thêm như sau:

"Trung Quốc đang tạo ra một áp lực lạm phát vô cùng lớn trong nền kinh tế của chính họ qua việc thao túng tỉ giá. Khi làm như vậy họ làm giảm 40% sức mua của người lao động Trung Quốc đối với các loại hàng hóa nhập khẩu và những loại nông khoáng sản được mua bán trên thị trường quốc tế. Đó chính là lý do tại sao tài xế xe tải đình công ở Thượng Hải và công nhân ở Thẩm Quyến biểu tình đòi tăng lương để có thể có đủ tiền mua rau."

Ông Bchung Tsering, Phó Chủ tịch của một tổ chức tranh đấu ở Mỹ có tên là Chiến dịch Quốc tế cho Tây Tạng, tán đồng các nhận định trong cuốn “Chết Dưới Tay Trung Quốc.” Trang web quảng cáo cho cuốn sách này trích lời ông Tsering nói rằng "Trung Quốc dường như không sẵn sàng để trở thành một thành viên có trách nhiệm trong đại gia đình các nước trên thế giới." Ông nói thêm rằng “việc cộng đồng quốc tế không xem xét tới thực tế này không những sẽ là một việc bất lợi cho các nước khác mà còn bất lợi nhiều hơn cho người Trung Quốc, người Tây Tạng và những người khác đang phải đối mặt với hậu quả của tình trạng này trong cuộc sống hàng ngày.”

Ông Autry, đồng tác giả cuốn “Death by China”, cho rằng giới lãnh đạo ở Trung Nam Hải tạo ra một xã hội kim tiền trong đó đạo đức bị suy đồi, người dân phải sống trong sợ hãi, và các quyền dân sự, xã hội và môi trường bị chà đạp. Ông nói thêm như sau:

"Trong quá khứ, khi có những nước khác trải qua những phép lạ kinh tế in hệt như vậy, chẳng hạn như các Mãnh Hổ Á châu, như Hàn quốc, Nhật Bản và các nước khác; chúng ta thấy xuất hiện những cộng đồng dân chủ và những nước chia sẻ những giá trị với chúng ta có thể trở thành những đối tác thương mại có qua có lại với chúng ta. Chúng ta không nhận thấy điều này ở Trung Quốc và vì vậy đó là một điều rất đáng lo ngại."

Ông Autry cho biết điều làm cho ông và ông Navarro lo ngại nhiều hơn nữa là Trung Quốc đang tìm cách xuất khẩu mô thức phát triển này, đe dọa các nước láng giềng, và bóc lột các nước đang phát triển trên khắp thế giới với chủ nghĩa đế quốc mới.

Ông Jon Gallinetti, Thiếu tướng Thủy quân Lục chiến Mỹ hồi hưu, tán thành nhận định của cuốn “Death by China” cho rằng Trung Quốc đang dùng các loại vũ khí kinh tế kết hợp với hoạt động gián điệp, chiến tranh mạng, vũ khí không gian, chiếm độc quyền khai thác và kinh doanh tài nguyên thiên nhiên và đánh cắp công nghệ để giành quyền chế ngự thế giới. Tướng Gallinetti cho rằng trong quá trình này những sức mạnh cơ bản về kinh tế và địa chính trị, vốn là cột trụ của ưu thế quân sự của Hoa Kỳ, đã bị xói mòn một cách có hệ thống trong lúc Trung Quốc ngày càng hung hãn hơn trong những vụ tranh chấp khu vực. Ông nói thêm rằng: “Các nhà lãnh đạo chính trị và quân sự Tây phương nên đọc cuốn sách này. Ngay bây giờ!”

source

VOA Vietnamese

Chính phủ Lào đã cho các công ty Trung Quốc thuê đất trong 60 năm

Cập nhật: 16:34 GMT - thứ tư, 1 tháng 6, 2011

Lào lo ngại về đầu tư của Trung Quốc

Conor Woodman

Phóng viên BBC, tường thuật từ Boten, Lào

Các cửa hàng của người Hoa với các biển hiệu tiếng Hoa tràn làn ở các làng người Lào tại Boten

Đầu tư của Trung Quốc tại nước láng giềng Lào đang khiến người dân địa phương lo ngại là các đồn điền cao su và sòng bạc mà Trung Quốc dựng lên đang làm tổn hại tới lối sống của họ.

Hãy đặt tiền cược của quí vị đi!

Người hồ lì tại sòng bạc đánh tiếng chuông báo hiệu chấm dứt việc những tờ tiền giấy của Trung Quốc được ném lả tả xuống bàn bạc.

Mọi người đều ủng hộ một người đàn ông này, người hiện đã đang thắng liên tục các ván bạc.

Người hồ lì chia 2 con bài và sau đó lật lên cho thấy người đàn ông kia phải thắng là gì: đó là một con chín pích.

Mọi sự chú ý hướng về phía người đàn ông, người lật một quân bài khác và sau đó đập quân bài xuống mặt bàn trải vải bông.

Át cơ.

Mọi người hò reo - ông ta đã thắng và vì thế họ cũng thắng.

Sòng bạc này là một trong vài sòng bạc tại thị trấn Boten, nơi khách được chào đón với một vẻ cung kính "ni hao", "xin chào" bằng tiếng Trung phổ thông.

Điều đáng chú ý là sòng bạc này không phải ở Trung Quốc, nơi đánh bạc bị nghiêm cấm, nhưng ở phía bên kia biên giới, tại nước láng giềng Lào.

Các nhà đầu tư thuê toàn bộ thị trấn và các vùng lân cận từ chính phủ Lào để sử dụng trong 60 năm.

Mở rộng nhanh chóng

Tại Boten, các biển hiệu đường bộ đều bằng tiếng Trung Quốc, nhân viên trong các khách sạn nói tiếng Hoa.

Dọc phố chính của thị trấn là một dãy hàng ăn bán bánh bao và vịt chiên và bên ngoài các quầy hàng là các cô gái bán dâm trẻ người Trung Quốc đi đi lại lại cho tới đêm.

Chính phủ Lào đã cho các công ty Trung Quốc thuê đất trong 60 năm

Tôi gặp Robert, một nhân viên bảo vệ làm việc tại sòng bài đang hút thuốc lá bên ngoài vào giờ giải lao.

"Nơi đây vốn chỉ là một làng khỉ ho cò gáy của Lào", Robert nói với tôi.

"Họ đưa cho mỗi người dân khoảng $800 và bảo họ hãy ra khỏi đây.

"Kể từ đó, nay nó về cơ bản đã thành một thị trấn của Trung Quốc."

Và đầu tư của Trung Quốc ở Bắc Lào còn đi xa hơn nhiều chứ không chỉ dừng lại ở các sòng bạc của Boten.

Một số công ty cao su của Trung Quốc đã bắt đầu xây dựng văn phòng ở gần Luang Namtha.

Chỉ cần vượt qua biên giới, tỉnh Vân Nam của Trung Quốc là một trung tâm đang rất phát triển ngành công nghiệp chế biến cao su toàn cầu, sản xuất cao su cho tất cả các loại sản phẩm, từ lốp xe đến bao cao su.

Nhưng không còn chỗ để trồng thêm cây tại đây, các công ty của Trung Quốc đã nhìn ra xa hơn.

Chính phủ Lào tin rằng họ đã phát hiện một cơ hội.

Đánh liều với suy nghĩ rằng tiền từ sản xuất cao su của Trung Quốc có thể mở lối "đi tắt đón đầu" cho phát triển tại vùng này, Lào đã đề nghị những khuyến khích rất hào phóng về ưu đãi thuế và giảm giá đất đai.

Ban Chagnee là một làng nằm trong số những ưu đãi về đất đai này.

Người dân làng lo ngại trước làn sóng người Hoa do các công ty Trung Quốc đưa tới

Tôi tới làng này vào đúng lúc trời mưa lớn, và một người đàn ông trẻ gầy gò với khuôn mặt dài khắc khổ tên là Borsai đã mời tôi vào trú mưa.

Trong khi đàn gà của ông kêu lục cục ngoài sân sau, Borsai ngồi xổm trên sàn và rót ra một chén whisky.

"Cách đây bốn năm," ông nói, đẩy ly rượu về phía tôi, "quân đội tới đây và nói với chúng tôi là chính phủ đã bán đất của chúng tôi. ai muốn lại trồng lúa ở đây sẽ bị bắt."

Quân đội đề nghị bồi thường rất ít.

"Họ trả tôi 15 xu cho công việc tôi làm mỗi ngày," ông nói.

"Chẳng trả xu nào cho thóc gạo, nói gì đến đất đai."

Chính phủ Lào lập luận rằng chiến lược đổi đất của dân làng lấy công ăn việc làm là cần thiết vì lợi ích chung của đất nước.

Nhưng Borsai nói chỉ có các chính trị gia và các tướng lĩnh được lợi nhờ các vụ lại quả và tham nhũng.

"Chúng tôi thích lối sống cũ," Borsai nói.

"Đúng vậy, chúng tôi có thể làm ra tiền nếu làm việc cho người Trung Quốc, nhưng chi tiêu của chúng tôi đắt đỏ hơn.

"Chúng tôi đáng lẽ chi tiền vào lúa gạo nhưng thay vào đó chúng tôi chi tiền vào thẻ điện thoại và rượu."

Xu thế "đáng lo ngại"

Không chỉ các công ty Trung Quốc có thể trồng cao su tại Lào.

Đi thêm hơn 80 cây số nữa, Han Yuang mạnh dạn nói với tôi là trên thực tế ông là người đầu tiên đến Lào trồng cây cao su cách đây 14 năm.

Ông Han nay đã ở độ tuổi trên 60. Ông học được kỹ thuật cần thiết để trồng cao su vào thời gian ông sống lưu vong ở Trung Quốc sau khi cuộc chiến tranh Việt Nam kết thúc.

Nay trở lại Lào, ông và các con trai ông trồng cao su trên 50 mẫu đất và có thể đem lại một thu nhập tốt cho năm nay.

Ông chia sẻ những kiến thức của mình rất thoải mái nhờ vậy mọi gia đình trong làng này đều được lợi lợi từ trồng cao su.

"Chúng tôi ở đây không giàu," ông Han nói với nụ cười lộ ra hai chiếc răng duy nhất còn lại.

"Cứ nói là chúng tôi đủ ăn."

Nhưng ông Han không hài lòng với tất cả những gì ông đang chứng kiến.

"Tôi lo ngại về tất cả những gì các công ty của Trung Quốc đang vào Lào," ông nói.

"Làm sao họ tìm đủ người để làm việc với từng đó cây cao su?"

Một nông trại cao su cần 3-4 người trên một mẫu để bảo đảm tận dụng hết sản ượng.

Cộng tất cả đất đai mà các công ty Trung Quốc đã thuê được thì có nghĩa là cần tới một triệu người tại đây.

"Liệu họ có kế hoạch đưa một triệu người Trung Quốc tới Lào hay không?" ông Han đặt câu hỏi.

"Điều đó sẽ ảnh hưởng tới văn hóa của chúng tôi ra sao đây?"

source

BBC Vietnamese

Hoa Kỳ sẽ không phổ biến hình ảnh cái chết của bin Laden

Cập nhật Thứ Tư, 04 tháng 5 2011

Hoa Kỳ sẽ không phổ biến hình ảnh cái chết của bin Laden

Thứ Tư, 04 tháng 5 2011

Hình: ASSOCIATED PRESS

Tổng thống Obama quyết định là không có lợi khi phổ biến các tấm ảnh bin Laden bị toán biệt hải Hoa Kỳ bắn chết

Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama tuyên bố ông sẽ không cho phép phổ biến hình ảnh bin Laden bị toán biệt hải Hoa Kỳ bắn chết hôm sáng sớm thứ Hai.

Tuyên bố được đưa ra trong buổi phỏng vấn trên đài truyền hình CBS phát hôm thứ Tư.

Dịp này, Tổng thống nói ông chắc chắn lực lượng của Hoa Kỳ đã giết chết bin Laden và người chủ mưu vụ khủng bố 11 tháng 9 tại Mỹ đã nhận hậu quả xứng đáng về những gì đã làm.

Phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc Jay Carney hôm thứ Tư nói rằng Tổng thống đã quyết định là không có lợi khi phổ biến các tấm ảnh này, vì nó có thể dẫn đến một rủi ro an ninh quốc gia và xúi dục gây bạo động.

Trước đó có tin nói rằng các giới chức Tòa Bạch Ốc đã tranh luận về chuyện có nên phổ biến để thực sự chứng minh bin Laden đã chết.

Hôm thứ Ba, Phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc Jay Carney nói các hình ảnh này kinh tởm và có thể gây nhiều thương tổn.

Cùng ngày thứ Tư, Bộ trưởng Tư pháp Hoa Kỳ Eric Holder ra điều trần trước Ủy ban Tư pháp Thượng Viện. Ông bênh vực cuộc đột kích ở Pakistan, nói rằng vụ này là hợp pháp và là một hành động tự vệ của quốc gia.

Xem video dinh thự nơi bin Laden trú ẩn

source:

VOA Vietnamese